Enquête 2026
Onderzoek naar
het marktplein
Enquête 2026
Van 10 september tot en met 4 oktober heeft City Management Schijndel een enquête gehouden over het centrum van Schijndel. Met de enquête wilden we inzicht krijgen in de waardering van inwoners voor verschillende onderwerpen en evenementen in het centrum. De enquête was bewust laagdrempelig opgezet, zodat deze eenvoudig en snel in te vullen was. Respondenten konden de verschillende onderwerpen en evenementen beoordelen met een cijfer van 1 tot 10 en kregen de mogelijkheid om hun beoordeling toe te lichten met opmerkingen en suggesties. De enquête is verspreid via een persbericht, dat onder meer is opgepakt door de MooiSchijndelKrant, via de eigen socialmediakanalen en via een nieuwsbrief aan de ondernemers in het centrum.
Een van de onderwerpen in de enquête was de aantrekkelijkheid van het plein achter de Glazen Boerderij op momenten dat er geen evenementen plaatsvinden. Het plein speelt een belangrijke rol in het centrum en wordt onder andere gebruikt voor diverse evenementen. Buiten deze momenten wordt het plein weinig gebruikt. In de enquête is inwoners daarom gevraagd hoe zij het plein op deze momenten aantrekkelijker zouden willen zien. In deze analyse worden de resultaten van de enquête besproken, waarbij zowel de waardering voor de verschillende onderwerpen en opmerkingen en suggesties van respondenten aan bod komen.
Waardering
In totaal hebben 282 respondenten zes onderwerpen gewaardeerd op een schaal van 1 tot 10. De resultaten daarvan:
- Centrum: 7,51 op basis van 275 stemmen
- Netheid: 7,85 op basis van 274 stemmen
- Veiligheid: 7.17 op basis van 274 stemmen
- Groenvoorziening: 6,2 op basis van 277 stemmen
- Uitstraling: 6.95 op basis van 275 stemmen
- Weekmarkt: 7,52 op basis van 276 stemmen
Vergelijking met 2025
Om de ontwikkeling van de waardering van het centrum goed te kunnen volgen, is het eerste deel van de enquête in 2026 hetzelfde gehouden als in 2025. In beide jaren is inwoners gevraagd om het centrum, de netheid, veiligheid, groenvoorziening, uitstraling en de weekmarkt een rapportcijfer te geven. Hierdoor kunnen we de resultaten jaarlijks met elkaar vergelijken en zien welke onderdelen zich positief ontwikkelen en waar nog ruimte is voor verbetering. De vergelijking tussen 2025 en 2026 laat een wisselend beeld zien. De waardering voor het centrum als geheel blijft met een 7,51 vrijwel gelijk aan de 7,59 van vorig jaar. Ook de netheid en de weekmarkt worden iets beter beoordeeld. De grootste verbetering is te zien bij de veiligheid: deze stijgt van een 6,62 naar een 7,17. Tegelijkertijd zijn er ook aandachtspunten. De waardering voor de groenvoorziening daalt van een 6,85 naar een 6,20. Ook de uitstraling krijgt een lager cijfer: van een 7,30 in 2025 naar een 6,95 in 2026. Vooral de groenvoorziening is daarmee een belangrijk aandachtspunt voor de komende jaren.
Opmerkingen
Van de 282 respondenten zijn er 78 die een opmerking ingevuld hebben. Die opmerkingen hebben we op verschillende manieren gekwalificeerd en gerubriceerd. Om te beginnen hebben we een verdeling gemaakt in opmerkingen die positief (16%), negatief (35%) of neutraal (49%) van insteek waren. In de hedendaagse samenleving waarin anoniem online reacties vaak overheersend negatief zijn, zijn wij blij met de afspiegeling van onze resultaten. Het overgrote deel zijn constructieve reacties van mensen die zich betrokken voelen bij het wel en wee van het centrum. Niemand is daarbij over de grens van het betamelijke gegaan, wat ons ook positief stemt en vertrouwen geeft om met deze reacties aan het werk te gaan om ons centrum van goed naar nog beter te krijgen.
Ideeën marktplein
In totaal hebben 264 respondenten aangegeven ook mee te willen denken over invullingen van het marktplein. De antwoorden lopen uiteen, maar er zijn duidelijke overeenkomsten. Veel inwoners zien mogelijkheden om het plein groener en gezelliger te maken, zonder dat de ruimte verloren gaat die nodig is voor de weekmarkt en evenementen.
Een terugkerend uitgangspunt is dat eventuele voorzieningen flexibel moeten zijn. Denk aan verrijdbare plantenbakken, verplaatsbare zitplekken en speelvoorzieningen die tijdelijk kunnen worden neergezet en weer weggehaald wanneer het plein nodig is voor een evenement.
Tegelijkertijd zijn er ook respondenten die juist de openheid van het plein waarderen. Zij vinden het belangrijk dat het plein niet te vol wordt ingericht en dat de bestaande functies en zichtlijnen behouden blijven. De uitdaging is daarom om een goede balans te vinden tussen een aantrekkelijke dagelijkse inrichting en voldoende ruimte voor de activiteiten waarvoor het plein al wordt gebruikt.
De ideeën die het meest genoemd werden zijn:
- Groen toevoegen aan het marktplein: 88 keer genoemd
- Speeltoestel voor kinderen en/of jongeren op het marktplein: 73 keer genoemd
- Zitplekken op het marktplein: 69 keer genoemd
- Toevoegen van (tijdelijk) winkel- en/of horeca aanbod op het marktplein: 43 keer genoemd
- Kermis in het centrum: 35 keer genoemd
- Fontein aanpassen en/of waterspuiter toevoegen op het marktplein: 22 keer genoemd
- Podium op het marktplein: 12 keer genoemd
- Kunst en cultuur op het marktplein toevoegen: 11 keer genoemd
- Parkeerplekken op het marktplein: 6 keer genoemd
- Jeu de boules op het marktplein: 6 keer genoemd
- Sporttoestellen op het marktplein: 4 keer genoemd
Uitleg van ideeën
Van de 264 respondenten die aangeven mee te willen denken over het marktplein, zijn er 218 die een opmerking ingevuld hebben. Die opmerkingen hebben we op verschillende manieren gegroepeerd. Om te beginnen hebben we een verdeling gemaakt in opmerkingen die passen bij evenementen (20%) en opmerkingen die passen bij inrichting (80%). Daarna hebben we de ideeën gecategoriseerd als aandachtspunten, zoals hieronder beschreven.
Aandachtspunten
Uit de enquête komen verschillende aandachtspunten naar voren. De ideeën laten zien dat inwoners het Marktplein niet allemaal op dezelfde manier willen gebruiken. Waar de één vooral behoefte heeft aan meer groen en rust, ziet de ander juist kansen voor ontmoeting, spel, horeca of kleinschalige activiteiten. Hieronder zetten we de belangrijkste thema’s op een rij.
Groen, schaduw en een prettige inrichting
Meer groen is een van de duidelijkste wensen uit de enquête. Respondenten noemen onder andere verrijdbare plantenbakken, bloemen, bomen en een meer parkachtige inrichting. Ook bankjes tussen het groen worden regelmatig voorgesteld. Groen kan het plein niet alleen aantrekkelijker maken, maar ook zorgen voor schaduw en verkoeling op warme dagen. Dat is relevant op een plein dat grotendeels uit verharding bestaat en tijdens zonnige zomerdagen behoorlijk warm kan worden. De reacties laten tegelijkertijd zien dat niet iedereen het plein volledig anders ingericht wil zien. Een deel van de respondenten vindt de open ruimte juist waardevol en wil voorkomen dat het plein te vol of rommelig wordt. Een mogelijke richting is daarom om met een beperkt aantal grotere, verplaatsbare plantenbakken en bijpassende zitplekken te werken. Zo ontstaat meer sfeer en groen, terwijl de ruimte flexibel blijft.
Zitgelegenheid en ontmoeting
Veel ideeën richten zich op plekken waar inwoners en bezoekers even kunnen zitten, elkaar kunnen ontmoeten of rustig van het plein kunnen genieten. Daarbij worden losse bankjes, zitplekken rondom bomen en combinaties van groen en meubilair genoemd. Niet iedereen wil daarvoor gebruikmaken van een terras. Er is ook behoefte aan vrij toegankelijke zitgelegenheid, bijvoorbeeld voor ouderen, bezoekers die even willen uitrusten en mensen die in het centrum hun lunchpauze doorbrengen. Een inrichting die uitnodigt om wat langer op het plein te verblijven, kan bijdragen aan een levendiger centrum. Daarbij is het belangrijk dat de zitplekken op een logische manier worden geplaatst en dat ze bij evenementen eenvoudig kunnen worden verplaatst.
Spelen en bewegen
Ook voor kinderen en jongeren worden veel ideeën aangedragen. Respondenten noemen onder andere kleine speeltoestellen, een verplaatsbare speelplek, een water- of speelfontein en mogelijkheden om buiten spelletjes te doen. Een speelvoorziening kan ervoor zorgen dat gezinnen het plein ook buiten evenementen bezoeken. In combinatie met bankjes of terrassen kunnen ouders ontspannen terwijl kinderen spelen. Daarnaast zijn er ideeën voor voorzieningen die geschikt zijn voor meerdere leeftijden, zoals buitenspellen, tafeltennis, basketbal of een jeu-de-boulesbaan. Het is daarbij belangrijk om te kijken naar voorzieningen die weinig ruimte innemen en niet permanent aanwezig hoeven te zijn. Zo kan het plein op gewone dagen iets extra’s bieden, zonder dat de weekmarkt en evenementen worden belemmerd.
Horeca en gezelligheid
Een andere groep respondenten ziet mogelijkheden om het plein levendiger te maken met meer ruimte voor terrassen, kleinschalige horeca of foodtrucks. Ook worden combinaties voorgesteld van zitgelegenheid, groen en plekken waar mensen iets kunnen eten of drinken. De achterzijde van de Glazen Boerderij wordt daarbij door verschillende respondenten genoemd als een plek waar meer sfeer en levendigheid mogelijk zijn. Een betere verbinding tussen het plein en de omliggende horeca kan helpen om het gebied aantrekkelijker te maken voor bezoekers. Tegelijkertijd zijn er inwoners die vooral rust waarderen en niet zitten te wachten op meer drukte of geluid. Het is daarom belangrijk om bij eventuele plannen rekening te houden met de belangen van omwonenden en ondernemers en met de bestaande activiteiten op het plein.
Activiteiten, cultuur en lokale initiatieven
Naast groen en voorzieningen zijn er ideeën voor kleinschalige activiteiten. Denk aan een mobiele kiosk, een verplaatsbaar podium, muziekoptredens, kunstexposities en presentaties van lokaal talent. Ook worden activiteiten genoemd waarbij inwoners zelf een rol kunnen spelen. Een vaste ontmoetingsplek is niet de enige mogelijkheid om dit te bereiken. Een verplaatsbare voorziening kan op bepaalde momenten worden ingezet en bij evenementen weer ruimte maken. Daarmee kan het plein ook buiten de grote evenementen een plek zijn waar iets te beleven valt. De ideeën variëren van eenvoudige, laagdrempelige activiteiten tot grotere voorstellen. Een vervolgstap is om te bekijken welke initiatieven praktisch uitvoerbaar zijn en daadwerkelijk iets toevoegen aan het gebruik van het plein.
De fontein en de bestaande inrichting
Ook de bestaande elementen op het Marktplein komen terug in de reacties. Verschillende respondenten hechten waarde aan de fontein en vinden dat deze goed moet functioneren. Anderen zien juist mogelijkheden om de inrichting rondom de fontein aan te passen, bijvoorbeeld door extra zitgelegenheid te creëren of meer ruimte te maken voor groen. De reacties laten zien dat inwoners niet alleen nadenken over nieuwe voorzieningen, maar ook over het beter benutten van wat er al is. Het is daarom zinvol om bij eventuele plannen zowel de bestaande inrichting als de mogelijkheden voor aanvullingen mee te nemen.
Ruimte voor evenementen en de weekmarkt
Een belangrijk uitgangspunt bij alle ideeën is dat het Marktplein zijn bestaande functies moet behouden. De weekmarkt, Schijndel aan Zee, het Winterpark en andere evenementen vragen om voldoende vrije ruimte. Voorzieningen die het hele jaar blijven staan en niet eenvoudig te verplaatsen zijn, kunnen daarmee op gespannen voet staan. Verschillende respondenten benadrukken dan ook dat het plein niet volledig ingericht hoeft te worden. De open ruimte heeft op zichzelf waarde en maakt het mogelijk om uiteenlopende activiteiten te organiseren. Een flexibele inrichting lijkt daarom een logisch uitgangspunt voor een vervolg. Daarbij kan worden onderzocht welke voorzieningen op gewone dagen iets toevoegen en tegelijkertijd snel kunnen worden weggehaald of verplaatst wanneer het plein voor andere doeleinden nodig is.
Conclusie
De enquête laat zien dat inwoners betrokken zijn bij het centrum van Schijndel en ideeën hebben over hoe het Marktplein aantrekkelijker kan worden. De vergelijking met 2025 maakt bovendien duidelijk waar kansen liggen. Hoewel de waardering voor het centrum als geheel vrijwel gelijk blijft en de veiligheid, netheid en weekmarkt iets beter worden beoordeeld, dalen de scores voor groenvoorziening en uitstraling. Juist daarom is het waardevol om te onderzoeken hoe het Marktplein buiten de evenementen om meer kwaliteit kan krijgen. Meer groen, zitgelegenheid en ruimte voor ontmoeting of spel worden door inwoners als mogelijkheden aangedragen. Daarbij blijft het belangrijk dat het plein zijn open karakter en flexibiliteit behoudt, zodat de weekmarkt en evenementen er gewoon kunnen plaatsvinden. De enquête vormt een basis om deze mogelijkheden verder te verkennen. De volgende stap is om te bekijken welke ideeën haalbaar zijn en hoe we het Marktplein op gewone dagen aantrekkelijker kunnen maken, zonder dat dit ten koste gaat van de bestaande functies. Zo werken we stap voor stap aan een centrum dat prettig is om te bezoeken en waar inwoners zich thuis voelen.